ทำไมบางประเทศ มีโฆษณาพนัน จนกลายเป็นเรื่องปกติ

Wynn
22 พ.ค. 26
17:14
94 views

ทำไมบางประเทศ มีโฆษณาพนัน จนกลายเป็นภาพคุ้นตาตามสนามฟุตบอล รายการกีฬา และสื่อกระแสหลักปกติ คำตอบสั้นๆ คือ หลายประเทศมองวงการพนันเป็นธุรกิจที่ถูกกฎหมาย สามารถจัดเก็บภาษี ควบคุม และกำกับการสื่อสารได้ แต่ในอีกมุมหนึ่ง กระแสกังวลเรื่องผลกระทบต่อสังคม ก็ทำให้หลายประเทศเริ่มกลับมาทบทวนกติกาอย่างจริงจังมากขึ้นเช่นกัน

ทำไมโฆษณาพนันถึงติดสนามฟุตบอลระดับโลก?
เหตุใดรายได้จากโฆษณาพนัน ถึงมีมูลค่ามหาศาล?
ทำไม Influencer ถึงถูกดึงเข้ามาในแคมเปญพนัน?

ทำไมโฆษณาพนันถึงติดสนามฟุตบอลระดับโลก?

เพราะฟุตบอลมีผู้ชมมหาศาลทั่วโลก การติดโลโก้ หรือโฆษณาในสนาม ช่วยให้แบรนด์เข้าถึงคนหลายล้านคนพร้อมกัน ในเวลาไม่กี่ชั่วโมง จึงคุ้มค่าทางการตลาดมาก โดยเฉพาะช่วงการแข่งขันใหญ่ที่ได้รับความสนใจสูง และสร้างการจดจำแบรนด์ได้รวดเร็วกว่าโฆษณาทั่วไป

ด้วยเหตุนี้หลายประเทศ จึงเริ่มตั้งคำถามว่า ทำไมบางประเทศ เริ่มควบคุมโฆษณาพนัน คำตอบคือเพื่อลดการเข้าถึงของเยาวชน และจำกัดการเห็นโฆษณาซ้ำๆ เพราะการแข่งขัน 1 นัด กินเวลาราว 90 นาที ขณะที่ฟุตบอลโลก 2026 จะมีถึง 104 นัด และดึงผู้ชมจากทั่วโลกนับ 1,000 ล้านครั้งตลอดทัวร์นาเมนต์

ทำไมบางประเทศมองโฆษณาพนันเป็นธุรกิจถูกกฎหมาย?

เพราะบางประเทศมองว่า การพนันเป็นกิจกรรมที่สามารถกำกับดูแล และจัดเก็บภาษีได้ตามกฎหมาย เมื่อธุรกิจได้รับใบอนุญาตอย่างถูกต้อง ทำให้การโฆษณา จึงถูกมองเป็นส่วนหนึ่งของการแข่งขันทางการค้า เหมือนอุตสาหกรรมกีฬา การเงิน หรือความบันเทิง เพียงแต่ต้องอยู่ภายใต้กฎคุ้มครองผู้บริโภคและเยาวชนอย่างเข้มงวด

หลายประเทศในยุโรป ออสเตรเลีย และบางรัฐของสหรัฐฯ เริ่มเพิ่มข้อจำกัดด้านโฆษณา ในช่วงไม่กี่ปีที่ผ่านมา หลังเกิดความกังวลเรื่องการเข้าถึงของเยาวชน อิทธิพลของสื่อกีฬา และผลกระทบทางสังคมในระยะยาวมากขึ้นกว่าเดิม

จากสปอนเซอร์คาดอกเสื้อ สู่ยุคที่เว็บพนันกลายเป็นผู้สนับสนุน

ช่วงที่ 1 (ค.ศ. 1990–2010) ฟุตบอลกำลังตามหาฐานแฟนรุ่นใหม่

พรีเมียร์ลีก เริ่มเปลี่ยนจากกีฬาของชุมชน สู่ความบันเทิงระดับโลก เห็นได้จากฤดูกาล 1992–93 ที่มีสปอนเซอร์ต่างชาติ 4 รายจากญี่ปุ่น และปี 1997–98 มีผู้จัดการทีมต่างชาติ 5 คน สะท้อนความพยายามดึงผู้ชมกลุ่มใหม่ๆ มากขึ้น ทั้งในอังกฤษและต่างประเทศ พร้อมขยายฐานแฟนบอลสู่ตลาดโลกอย่างจริงจัง (3 ตุลาคม 2020) [1]

ช่วงที่ 2 (ค.ศ. 2015–2020) เม็ดเงินสปอนเซอร์ทั่วโลกเริ่มไหลเข้าต่อเนื่อง

ช่วงนี้ฟุตบอลเข้าสู่ยุคที่เม็ดเงินสปอนเซอร์ทั่วโลก หลั่งไหลเข้ามาอย่างต่อเนื่อง จากการเติบโตของการถ่ายทอดสด และแพลตฟอร์มดิจิทัล ทำให้ดีลสนับสนุนมูลค่า 10 ล้าน, 50 ล้าน และมากกว่า 100 ล้านดอลลาร์สหรัฐต่อสัญญา กลายเป็นตัวเลขที่พบเห็นได้บ่อยขึ้น ในวงการลูกหนังระดับนานาชาติ

ช่วงที่ 3 (ค.ศ. 2023–ปัจจุบัน) โลโก้บริษัทพนันบนเสื้อกีฬาเริ่มถูกจับตามากขึ้น

หลังพรีเมียร์ลีกมีถึง 11 สโมสร ที่ใช้แบรนด์พนัน เป็นสปอนเซอร์หลัก และมูลค่าดีลรวมแตะ 135.43 ล้านดอลลาร์สหรัฐ ในฤดูกาล 2024–25 ขณะเดียวกัน หลายประเทศเริ่มถกเถียงเรื่องผลกระทบ จนนำไปสู่การจำกัด หรือเตรียมยกเลิกโฆษณาบางรูปแบบ ก่อนฤดูกาล 2026–27 (22 เมษายน 2025) [2]

โดยภาพรวม วิวัฒนาการของสปอนเซอร์ฟุตบอล สะท้อนการเปลี่ยนแปลงของเศรษฐกิจโลก จากยุคโทรคมนาคมสู่ยุคดิจิทัล และจากแบรนด์สินค้า ไปสู่แพลตฟอร์มออนไลน์ แม้ธุรกิจพนัน จะอยู่คู่กีฬามานาน แต่การมองเห็นที่เพิ่มขึ้นในช่วงหลัง ทำให้ประเด็นด้านจริยธรรม และนโยบายสาธารณะถูกพูดถึงมากกว่าที่เคย

เหตุใดรายได้จากโฆษณาพนัน ถึงมีมูลค่ามหาศาล?

เพราะการแข่งขัน เพื่อแย่งความสนใจของผู้บริโภค มีมูลค่าสูงมาก โดยเฉพาะในกีฬา และสื่อดิจิทัลที่มีผู้ชมระดับล้านถึงพันล้านคน การได้พื้นที่สื่อเพียงไม่กี่วินาที ในรายการยอดนิยม อาจสร้างการรับรู้แบรนด์มหาศาล จึงทำให้ผู้ประกอบการจำนวนมาก ยอมจ่ายงบโฆษณา สูงกว่าหลายอุตสาหกรรม

ในอีกมุมหนึ่ง ประเด็นนี้สะท้อนภาพของสังคมไทย กับปัญหาการพนันออนไลน์ได้อย่างชัดเจน เพราะเมื่อเม็ดเงินโฆษณาหมุนเวียนสูง การสื่อสารก็เข้าถึงผู้คนได้ง่ายขึ้น งานศึกษาปี 2023 (2566) พบว่าคนรุ่นใหม่กว่า 87.7% เคยเห็นโฆษณา หรือการชักชวน ที่เกี่ยวข้องกับการพนัน ผ่านช่องทางออนไลน์

ดังนั้น ผลกระทบไม่ได้หยุดอยู่แค่การรับรู้แบรนด์ แต่ยังเชื่อมโยงกับพฤติกรรมการทดลองเล่นของผู้ชมบางส่วน โดยข้อมูลเดียวกันระบุว่า มีเยาวชนอายุ 15–18 ปี ราว 465,635 คน ที่เกี่ยวข้องกับการพนัน และกว่า 92.5% ยอมรับว่าปัจจัยแวดล้อมรอบตัว มีส่วนกระตุ้นความสนใจ จึงกลายเป็นโจทย์สำคัญที่หลายฝ่ายกำลังจับตาอย่างใกล้ชิด

ที่มา: ส่วย เว็บพนัน บิ๊กกากี สายสัมพันธ์ อิทธิพล และ วงศ์วาน (27 กันยายน 2023) [3]

ทำไมสังคมยอมรับโฆษณาพนันได้ไม่เท่ากันในแต่ละประเทศ?

เพราะแต่ละประเทศ มีมุมมองต่อการพนันต่างกัน บางแห่งมองว่าเป็นธุรกิจถูกกฎหมาย ที่สร้างรายได้ภาษีและการจ้างงาน จึงอนุญาตให้โฆษณาได้ ภายใต้กติกาเข้มงวด ขณะที่บางประเทศกังวลผลกระทบต่อเยาวชน หนี้สิน และปัญหาสังคม จึงจำกัดหรือห้ามโฆษณาอย่างเข้มงวดมากกว่า ดังนี้

โฆษณาพนัน มีข้อดีอะไรบ้าง

ข้อดีของโฆษณาพนัน ในมุมที่หลายประเทศยอมรับ คือช่วยให้ผู้บริโภครู้จักผู้ให้บริการที่ได้รับอนุญาต แยกแยะตลาดถูกกฎหมายออกจากตลาดผิดกฎหมาย และสร้างรายได้ให้สื่อ กีฬา และภาครัฐผ่านภาษี และสปอนเซอร์ อย่างไรก็ตาม หลายประเทศยังคงกำหนดข้อจำกัด เพื่อป้องกันผลกระทบต่อเยาวชน และกลุ่มเปราะบาง

โฆษณาพนัน มีข้อเสียอะไรบ้าง

โฆษณาพนันมีข้อเสียตรงที่อาจทำให้การพนัน ถูกมองเป็นเรื่องปกติและเข้าถึงง่ายขึ้น โดยเฉพาะในกลุ่มเยาวชน และผู้ที่ยังไม่เข้าใจความเสี่ยง นอกจากนี้ ยังสามารถกระตุ้นการตัดสินใจจากอารมณ์ เพิ่มโอกาสเกิดปัญหาหนี้สิน ความเครียด และผลกระทบต่อครอบครัวได้ หากขาดการควบคุมที่เหมาะสม

กฎหมายเข้มแค่ไหนก็สะท้อนทัศนคติของสังคม

บางประเทศเลือกห้ามโฆษณาเกือบทั้งหมด บางประเทศอนุญาตเฉพาะผู้ได้รับใบอนุญาต ขณะที่อีกหลายประเทศใช้โมเดลผสม ระหว่างเสรีภาพทางธุรกิจกับมาตรการคุ้มครองผู้บริโภค รูปแบบที่แตกต่างกันเหล่านี้สะท้อนว่า คำตอบเรื่องการพนัน ไม่มีสูตรเดียวที่ใช้ได้ทั่วโลก

ทำไม Influencer ถึงถูกดึงเข้ามาในแคมเปญพนัน?

เหตุผลสำคัญคือ เรื่องความน่าเชื่อถือทางสังคม งานวิจัยด้านการตลาดพบว่า ผู้บริโภคมักจดจำข้อความจากบุคคลที่ตนคุ้นเคยได้มากกว่าโฆษณาทั่วไป หลายแคมเปญจึงเลือกใช้อดีตนักกีฬา นักแสดง หรือคนดังที่มีผู้ติดตามตั้งแต่หลัก 100,000 ถึงหลักสิบล้านคน

อย่างไรก็ตาม แนวโน้มในช่วงปี 2024–2026 เริ่มเปลี่ยนไป หลายประเทศออกกฎจำกัดการใช้คนดังหรือผู้มีอิทธิพลต่อเยาวชน ในโฆษณาพนันมากขึ้น เพราะกังวลเรื่องผลกระทบด้านการรับรู้ และการเลียนแบบพฤติกรรม จึงเกิดคำถามใหม่ว่า การตลาดยุคถัดไป จะพึ่งพาคนดังน้อยลงหรือไม่นั่นเอง

สรุปภาพรวม ทำไมบางประเทศ มีโฆษณาพนัน?

ทำไมบางประเทศ มีโฆษณาพนัน แล้วมองว่าเป็นเรื่องปกติ เหตุผลหลักๆ ก็คือเพราะประเทศเหล่านั้น เพราะมองว่าการพนันเป็นธุรกิจถูกกฎหมาย ที่สามารถสร้างรายได้ และเงินสนับสนุนให้กับสื่อหรือกีฬาได้ จึงอนุญาตให้โฆษณาได้ ภายใต้กฎควบคุมที่ชัดเจน ขณะที่บางประเทศเลือกจำกัดหรือสั่งห้าม เนื่องจากกังวลเรื่องผลกระทบต่อเยาวชน หนี้สิน และปัญหาสังคม

ถ้าห้ามโฆษณาพนันทั้งหมด ปัญหาจะหมดไปไหม?

แน่นอนว่าอาจจะไม่ เพราะการห้ามโฆษณา ไม่ได้ทำให้ความต้องการของผู้บริโภคหายไปทันที หลายประเทศจึงถกเถียงกันระหว่างแนวทาง “ห้ามทั้งหมด” กับ “ควบคุมอย่างเข้มงวด” ว่าวิธีใดให้ผลลัพธ์ทางสังคมดีกว่ากันในระยะยาว

อนาคตโฆษณาพนัน จะเพิ่มขึ้นหรือลดลง?

โดยภาพรวมมีแนวโน้มว่า โฆษณาพนันจะลดลงในสื่อกระแสหลัก แต่เพิ่มขึ้นในช่องทางดิจิทัล หลายประเทศเริ่มเข้มงวดกับการโฆษณาบนทีวี เสื้อกีฬา และการแข่งขันกีฬา ขณะที่แพลตฟอร์มออนไลน์ การตลาดผ่านคอนเทนต์ และการสื่อสารแบบเจาะกลุ่มยังคงเติบโตต่อเนื่อง ภายใต้กฎควบคุมที่เข้มขึ้น